|

EYLÜL 2012 TUS FARMAKOLOJİSİ

 

Herkese merhaba,

 

Uğruna yoğun emekler harcanan bir tıpta uzmanlık sınavı (TUS) sonrası yine birlikteyiz. Hak edenin daha iyiye ulaşması hep ortak dileğimiz. Umarım herkes gönlünden geçen ve mutlu olacağı yere ulaşır. Yine bir sınav sonrası isterseniz gelin hep beraber 2012 yılı Sonbahar Dönemi TUS Farmakolojisini ayrıntılarıyla inceleyelim.

 

Soru Dağılımı

Soruların konu başlıklarına göre incelediğimizde, kardiyovasküler sistemde hafif bir artış ve santral sinir sisteminde hafif bir azalma dışında, dağılımın alışık olduğumuzdan çok farklı olmadığını gözlemliyoruz.

 

  • Genel Farmakoloji: 3 soru
  • Otonom Sinir Sistemi: 3 soru
  • Kardiyovasküler Sistem: 6 soru
  • Santral Sinir Sitemi: 3 soru
  • Kemoterapötikler: 4 soru
  • Solunum Sistemi: 1 soru
  • Otakoidler: 1 soru
  • Hormonlar: 1 soru

 

Diğer Branşlar

Ayrıca özellikle Temel Bilimlerde Farmakoloji bilginizle kolaylıkla cevaplayabileceğiniz başka sorular da vardı.

 

  • Büyüme hormonunun sekonder etkilerinin IGF-1 üzerinden gerçekleşmesi
  • İnozitol trifosfatın (IP3) hücre içi kalsiyum düzeyini yükseltmesi
  • Dopaminden noradrenalin sentezleyen enzimin (dopamin hidroksilaz) vitamin C’ye ihtiyaç duyması
  • Fozfolipaz A2’nin hücre membranından araşidonik asidi serbestleştirmesi
  • CMV tedavisinde DNA polimeraz inhibitörü gansiklovirin kullanılması
  • Bakır intoksikasyonunda deferoksamin yerine penisilamin’in kullanılması

 

Soruların İçeriği

Soruların niteliğini incelediğimiz de ise sınavın yeni ilaçları ve Klinik bilgileri ön plana çıkardığını söyleyebiliriz. Sınavda hatalı veya tartışmalı Farmakoloji sorusu yoktu. Ancak sizlerden gelen bazı sorulara yanıt olması niyetiyle sınavdaki bazı soruları isterseniz detaylıca analiz edelim.

 

Temel Bilimler 100. Soru (Protamin sülfat sorusu): Hemen herkesin bildiği klişe bilgi heparin intoksikasyonunda protamin sülfatın kullanılmasıdır. Heparin ve protamin sülfat birbirine kimyasal bağlar ile bağlandığı için, iki ilaç arasındaki ilişki kimyasal antagonizma örneğidir. Düşük molekül ağırlıklı heparinler (deltaparin, enoksaparin) normal heparinin parçalanmış (fraksiyone edilmiş) halleridir. Protamain sülfatın heparine bağlandığı bölge fraksiyone olmuş formalarında da bulunduğu için onlara da bağlanıp yine kimyasal antagonizma ile etkilerini engelleyebilir. Fondaparinuks, bir önceki sınavda (Nisan 2012) tanıştığımız yeni bir ilaçtı. Fondaparinuks antitrombin III üzerinden faktör Xa inhibisyonu yapan bir antikoagülandır, protamin sülfata bağlanmaz.

 

Temel Bilimler 101. Soru (Rivaroksaban sorusu): Rivaroksaban direkt etkili faktör Xa inhibitörü antikoagülan ilaçtır. Benzer etkiye sahip diğer ilaçlar apiksaban, edoksaban ve betriksaban’dır. Bu preperatlar çok yeni ilaçlardır. Sınavın belki de en zor sorularından biridir. İlaçların ismi sadece Goodman and Gilman’s The Pharmacological Basis of Therapeutics 12. baskıda (2011) geçmektedir.

 

Temel Bilimler 110. Soru (Asetilkolin sorusu): Asetilkolin otonom sinir sistemi ile çok ilişkili bir nörotransmitterdir. Sinaptik aralıkta kolinesteraz, plazmada ise psödokolinesteraz ile hızla yıkılır. Bu nedenle sistemik etki için paranteral enjeksiyonu işe yaramaz. Sorunun seçeneklerindeki tüm etkiler asetilkoline aittir. Asetilkolinin etkilerini bilerek soruyu çözmek mümkün değildir. Soruyu çözebilmek için asetilkolinin sistemik değil ancak lokal amaçlar için kullanılabileceği yorumu yapmak gerekiyordu. Bu şekilde seçeneklerdeki tek lokal amaç gözde miyozis oluşturmak işaretlenebilirdi. Asetilkolin (Miochol) intraoküler cerrahilerde ön  kamaray enjekte dilerek iatrojenik miyozis oluşturmak için sıkça kullanılan bir ajandır. Aynı amaçla kullanılabilen bir diğer ajan da karbakol (Miostat)’tır.

 

Temel Bilimler 114. Soru (Dopamin reseptör sorusu): Şizofreni hastalığında mezolimbik ve mezokortikal alanda dopaminerjik aktivite (D2, D3, D4) artışı vardır. Şizofreni ile en ilişkili dopaminerjik reseptör ise D2 ve 5-HT2A’dır Antipsikotik ilaçlar D2/5-HT2A etki oranlarına göre tipik veya atipik diye sınıflandırılırlar. Antipisikotik ilaçlar, özellikle tipik antipsikotikler, güçlü antidopaminerjik (anti-D2) etkiye sahiptirler. Antidopaminerjik etkinin kaçınılmaz sonucu ise ekstrapiramidal yan etkilerdir.

 

Temel Bilimler 115. Soru (Tetrasiklin sorusu): Sınavın bir diğer zor sorusuydu. Sorunun seçeneklerde olmayan asıl cevabı aslında minosiklin’dir. Minosiklin’in oral biyoyararlanımı %100’dür. Doksisiklinin ise %95’tir. Doksisiklin lipofilitesi yüksek olan bir ilaç olduğu için oral biyo yararlanımı yüksektir, yüksek oranda karaciğerden safra yolluyla atılır. Seçeneklerde minosiklin olmadığı için cevap doksisiklin’dir.

 

Referanslar

2012 yılı Sonbahar Dönemi Tıpta Uzmanlık Sınavı’nda yazarı olduğum;

 

Altun Temel ve Klinik Farmakoloji Konu Kitabı

  • Farmakolojiye ait tüm sorulara net bir şekilde referans olabildi.
  • Diğer branşlardan da cevaplayabildiği 16 soruyla birlikte toplam 38 soruya referans olabildi.

 

Altun Temel ve Klinik Farmakoloji Soru Kitabı

  • Farmakolojiye ait 22 sorunun 21’ine net şekilde referans olabildi.
  • Diğer branşlardan da cevaplayabildiği 13 soruyla birlikte toplam 34 soruya referans olabildi.

 

Coraspin Klinik Farmakoloji Konu Kitabı Güncel Haliyle

  • Farmakolojiye ait 19 soruya net bir şekilde referans olabildi.
  • Diğer branşlardan da cevaplayabildiği 6 soruyla birlikte toplam 25 soruya referans olabildi.

 

Son sınavdan çıkarılacak önemli mesajlardan biri artık sadece klişe bilgilerin değil, aynı zamanda güncel yeni ilaçların da sorulma ihtimalinin arttığıdır. Bir diğer mesaj da ‘Klinik’ Farmakolojinin TUS gündemine artık hiç ayrılmayacak gibi yerleştiğidir. Bu nedenle çalışmalarınızda yüzeysel değil gerçek anlamda yeni textbook’lara göre revizyonu yapılmış ve ilaçların Klinik birliktelikleriyle sunulduğu kaynaklara çalışmanız faydalı olacaktır.

 

Yeni bilgilerin ve Klinik uygulamaların sorgulandığı içerik olarak aslında biraz atipik olan Eylül 2012 TUS’unda, Farmakoloji sorularının orta-zor düzeyde olduğunu söyleyebiliriz. Bu nedenle hedefledikleri netlerden az yapan meslektaşlarımızın gönüllerini biraz daha ferah tutmalarında fayda olduğunu düşünüyoruz. Çok az kişi tarafından yapılan soruların yerleştirmede çok etkili olmadığını zaten yıllardır hepimiz biliyoruz.

 

Herkesin emeğinin hakkını aldığı sonuçlar elde etmesi dileğiyle,

 

Ahmet ALTUN, MD

17 Eylül 2012, İstanbul

 

 

 

 

 

Bu yazı 7739 defa okundu.


Yazarın diğer yazıları :

Yorum yapın :