|

KİMYASAL SİLAH ZEHİRLENMESİ

İkinci Dünya Savaşı döneminde yoğun bir şekilde kullanılmış ve birçok kişinin ölmesine neden olmuşlardır.

Tarihte SARİN gazı kullanılan olaylar:
– Nazi Almanyası tarafından II: Dünya Savaşı döneminde birçok Avrupa ülkesine ve Yahudilere karşı (Gaz Odaları)
– Saddam Hüseyin yönetimindeki Irak ordusunun, İran’a karşı üstünlük sağlaması için ABD-Pentagon tarafından (İran-Irak savaşı 1987)
– Saddam Hüseyin tarafından Kuzey Irakta (Halepçe-1988) Kürt halkına karşı (5.000 ölü)
– Tokyo Metro Suikasti (13 ölü)

Molekül yapılarında bulunan organik fosforlar nedeniyle tıpta kendilerine ‘Organofosfatlar’ da denir.
Etkilerini sinir sistemi üzerinden gösterdikleri için kendilerine ‘Sinir Gazları’ da denir.
Etken madde olarak genellikle: SARİN, Tabun, Soman
Renksiz ve kokusuzdurlar. Ancak hafif sarımsak kukusu duyulabilir.
Buharlaşabilen sıvılardır.

Vücuttaki tüm sinir sisteminde etkileri vardır: Santral Sinir Sistemi, Periferik Sinir Sistemi, Somatik Sinir Sistemi, Otonom (Parasempatik > Sempatik ) Sinir Sistemi.
Temel etki mekanizmaları: Asetilkolin’i yıkan kolinesteraz enziminin geri dönüşsüz inhibisyonudur. Asetilkolin vücuttaki tüm sinir sistemlerinde bulunduğu için, kimyasal silah zehirlenmesinde tüm vücut etkilenir.

Sarin içinde bulunan fosfor, kolinesteraz enzimindeki florid ile birleşerek enzimi inaktive eder.

Fosfor ve Florid arasındaki bağ, su ve hidroksit ile kolayca yıkılır.
– Bu nedenle kimyasal silah ile zehirlenmeden korunmak için kişinin cildi ıslak bezle silinir (Hem etken maddeyi uzaklaştırma hem de olanı inaktive etmek için)
– Kimyasal silahtan korunmak için en iyi yer, evdeki banyodur (Penceresi az olan bir ortam olmasından dolayı ve küvete su doldurarak ortamdaki ilaç yoğunluğu azaltılabileceği için).

Kişide zehirlenme bulgularının ortaya çıkabilmesi için kolinesteraz enzim aktivitesi %90’dan fazla azalmalıdır. Çünkü kolinesteraz asetilkolini çok hızlı yıkan bir enzimdir (Saniyede 10.000 molekül)

KLİNİK TABLO: Dört dörtlük parasempatomimetik etkilerin hakim olduğu kolinerjik krizdir.
– Nefes almada güçlük: Bronkospazm
– Tüm vücutta ıslak bulgular (Terleme, Salya artışı, Miksiyon…)
– Kol ve bacaklarda havale benzeri kasılmalar (Kimyasal silah zehirlenmesini mantar zehirlenmesinden ayıran en önemli bulgudur)
– Solukluk & Şok tablosu: Hipotansiyon, Bradikardi
– Diğer bulgular: Miyozis, Göz ağrısı, Diyare…
Vücuda Giriş Yolları
– Direkt ciltten & Solunum yolu
 

* KİMYASAL SİLAH TEHDİDİ DURUMUNDA YAPILACAKLAR

1: KORUNMA
– Bulaşmanın ciltten ve solunum yoluyla olduğunu unutmayın!
– Penceresi az olan bir yere geçin: Banyo, Bodrum..
– Çevrenizde su biriktirin: Banyoda iseniz küveti su ile doldurum, Çevrenize su dolu kaplar yerleştirin
– Üzerinizde kimyasal silah bulaşmış ise: Bulaşık elbiseleri hemen çıkarıp kendinizden uzaklaştırın. Cildinizi ıslak bezle silin.
– Açıkta kalan yerlerinizi örtün
– Islak bir bez ile ağzınızı örterek nefes almaya çalışın
– Yiyecek olarak konserve gibi temas olma ihtimali düşük gıdalar tüketin.

2: TEDAVi
– Atropin (Intramusküler, Inravenöz) kliniğe göre 1 gerekirse 2 ampul
– Pralidoksim: Maruziyetten sonraki ilk 4 saat içinde etkindir
– Atropin+Pralidoksim kombinasyonu içeren ticari isimler: DouDote®, ATNAA®
– Diasetilmonoksim (Ülkemizde bulunmayan uzun etkili yeni bir kolinesteraz enzim aktivatörüdür)
Bu bilgilerin pratik hayatta hiçbir zaman gerekmeyeceği herkes için huzur dolu bir dünya dileğimle..

Selamlar, sevgiler..

 

Ahmet ALTUN, MD

Bu yazı 3512 defa okundu.


Yazarın diğer yazıları :

Yorum yapın :